banner
ویکی مگ

سندروم روده تحریک پذیر

سندرم روده تحریک پذیر (IBS) یک بیماری شایع است که بر سیستم گوارشی تأثیر می گذارد و علائمی مانند گرفتگی معده، نفخ، اسهال و یبوست ایجاد می کند. این علائم به مرور زمان می آیند و می روند و می توانند روزها، هفته ها یا ماه ها در یک زمان ادامه داشته باشند. این عارضه اصولا یک مشکل مادام العمر است. زندگی با آن می تواند بسیار خسته کننده باشد و می تواند تأثیر زیادی بر فعالیت های روزمره شما داشته باشد. در ادامه با این بیماری و علائم و دلایل آن آشنا خواهیم شد. با ویکی درمان  همراه باشید.

سندروم روده تحریک پذیر چیست؟

این بیماری با نام‌های کولون اسپاستیک، کولون تحریک‌پذیر، کولیت مخاطی و کولیت اسپاستیک نیز شناخته می‌شود. این بیماری جدا از بیماری التهابی روده است و با سایر بیماری های روده ارتباطی ندارد. IBS گروهی از علائم روده ای است که معمولاً با هم بروز می کنند. علائم از فردی به فرد دیگر از نظر شدت و مدت متفاوت است.

برای تشخیص سندروم روده تحریک پذیر، متخصصان مراقبت های بهداشتی به دنبال علائمی هستند که حداقل سه روز در ماه در سه ماه گذشته رخ داده باشد. این عارضه خطر ابتلا به سرطان های دستگاه گوارش را افزایش نمی دهد، اما می تواند تاثیر قابل توجهی بر زندگی شما داشته باشد.

انواع سندروم روده تحریک پذیر 

محققان سندروم روده تحریک پذیر را بر اساس نوع مشکلات حرکت روده شما دسته بندی می کنند. نوع این بیماری می تواند بر درمان شما تأثیر بگذارد. برخی داروها فقط برای انواع خاصی از آن کار می کنند. اغلب، افراد مبتلا به سندروم روده تحریک پذیر در برخی روزها حرکات روده طبیعی و در روزهای دیگر حرکات غیرطبیعی دارند. نوع IBS شما به حرکات غیر طبیعی روده ای که تجربه می کنید بستگی دارد:

  • سندروم روده تحریک پذیر همراه با یبوست (IBS-C): مدفوع شما اغلب سفت و توده ای است.
  • سندروم روده تحریک پذیر همراه با اسهال (IBS-D): مدفوع شما اغلب شل و آبکی است.
  • سندروم روده تحریک پذیر همراه با عادات مدفوع مختلط (IBS-M): در یک روز هم حرکات روده سخت و توده ای دارید و هم حرکات شل و آبکی.

علائم سندروم روده تحریک پذیر

سندروم روده تحریک پذیر

علائم اصلی سندروم روده تحریک پذیر عبارتند از:

  • درد یا گرفتگی معده: معمولاً بعد از غذا خوردن بدتر می شود و بعد از مدفوع بهتر است.
  • نفخ: ممکن است شکم شما به طور ناراحت کننده ای پر و متورم شود.
  • اسهال: ممکن است مدفوع آبکی داشته باشید و گاهی اوقات نیاز به دفع ناگهانی داشته باشید.
  • یبوست: در برخی حالات هنگام مدفوع باید فشار بیاورید و احساس می کنید نمی توانید روده خود را به طور کامل تخلیه کنید.

بعضی روزها علائم شما بهتر است و برخی روزها بدتر می شوند و ممکن است با غذا یا نوشیدنی خاصی تحریک شوند. سایر علائم سندروم روده تحریک پذیر عبارتند از: 

  • باد شکم (نفخ)
  • ترشح مخاط از پایین بدن
  • خستگی و کمبود انرژی
  • احساس تهوع
  • کمر درد
  • مشکلات ادرار کردن مانند نیاز به ادرار مکرر، اصرار ناگهانی برای ادرار کردن و احساس اینکه نمی توانید مثانه خود را به طور کامل تخلیه کنید.
  • گاهی نمی توانید مدفوع خود را کنترل کنید (بی اختیاری روده).

مطلب پیشنهادی: خون در مدفوع

دلایل ایجاد سندروم روده تحریک پذیر

علل  دقیق بیماری سندروم روده تحریک پذیر ناشناخته است. علل احتمالی شامل کولون یا سیستم ایمنی بیش از حد حساس است. IBS برخی موارد ناشی از عفونت باکتریایی قبلی در دستگاه گوارش است. علل مختلف احتمالی، پیشگیری از این بیماری را دشوار می کند. فرآیندهای فیزیکی درگیر در سندروم روده تحریک پذیر نیز می تواند متفاوت و شامل موارد زیر باشد:

  • حرکات کند یا اسپاستیک روده بزرگ که باعث گرفتگی دردناک می شود.
  • سطوح غیر طبیعی سروتونین در روده بزرگ که بر حرکات روده تاثیر می گذارد.
  • عدم تعادل باکتری ها در دستگاه گوارش

در طی مطالعه ای در سال ۲۰۱۷، عوامل احتمالی برای سندروم روده تحریک پذیر ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • ابتلا به مسمومیت غذایی
  • جنسیت (زنان بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند)
  • مصرف آنتی بیوتیک ها
  • داشتن اضطراب یا افسردگی
  • اختلال علائم جسمی یا روان پریشی

تشخیص سندروم روده تحریک پذیر

پزشک ممکن است بتواند بر اساس علائم شما نوع سندروم روده تحریک پذیر را تشخیص دهد. همچنین ممکن است یک یا چند سوال یا تست زیر را برای رد سایر علل احتمالی علائم از شما بپرسد:

  • آیا رژیم خاصی را اتخاذ کرده اید یا گروه های غذایی خاصی را برای مدتی حذف کرده اید.
  • نمونه مدفوع را برای رد عفونت بررسی کند.
  • برای بررسی کم خونی و رد بیماری سلیاک آزمایش خون تجویز کند.
  • کولونوسکوپی انجام دهد. پزشک معمولاً فقط در صورتی دستور کولونوسکوپی را می دهد که مشکوک باشد علائم شما ناشی از کولیت، بیماری التهابی روده (بیماری کرون) یا سرطان باشد.

درمان سندروم روده تحریک پذیر

سندروم روده تحریک پذیر

در حال حاضر هیچ درمانی برای این عارضه وجود ندارد و درمان صرفا با هدف تسکین علائم است. در ابتدا، پزشک ممکن است از شما بخواهد که تغییرات خاصی در سبک زندگی ایجاد کنید. این درمان‌های خانگی معمولاً قبل از استفاده از دارو پیشنهاد می‌شوند. برخی از درمان های خانگی یا تغییرات سبک زندگی ممکن است به کاهش علائم سندروم روده تحریک پذیر بدون استفاده از دارو کمک کند. نمونه هایی از این تغییرات سبک زندگی عبارتند از:

  • شرکت در تمرینات بدنی منظم
  • کاهش مصرف نوشیدنی های کافئین دار، زیرا کافئین روده ها را تحریک می کند.
  • خوردن وعده های غذایی کوچکتر
  • به حداقل رساندن استرس 
  • مصرف پروبیوتیک ها (باکتری های “خوب” که معمولاً در روده ها یافت می شوند) برای کمک به تسکین گاز و نفخ
  • اجتناب از غذاهای سرخ شده یا تند
  • فیبر را در رژیم غذایی خود افزایش دهید. میوه، سبزیجات، غلات و آجیل بیشتری بخورید.
  • مقدار زیادی آب بنوشید حدود هشت لیوان ۸ در روز.
  • پنیر و شیر را محدود کنید. عدم تحمل لاکتوز در افراد مبتلا به این بیماری شایع تر است. سعی کنید کلسیم را از منابع دیگر مانند بروکلی، اسفناج، ماهی آزاد یا مکمل ها دریافت کنید.
  • سیگار نکشید.
  • تکنیک های تمدد اعصاب را امتحان کنید.

درمان های پزشکی برای سندروم روده تحریک پذیر اصولا محدود است. در برخی موارد اگر افسردگی و اضطراب همراه با درد شدید شکمی داشته باشید، پزشک ممکن است داروهای ضد افسردگی را تجویز کند. سایر داروها می توانند به اسهال، یبوست یا درد شکم کمک کنند.

مطلب پیشنهادی: بهترین دکتر گوارش در ایران – متخصص گوارش، کبد و آندوسکوپی

سخن پایانی

از آنجایی که هیچ دلیل شناخته شده ای برای سندروم روده تحریک پذیر وجود ندارد، نمی توانید از آن پیشگیری یا اجتناب کنید. اما اگر مبتلا به این عارضه هستید، می توانید با اجتناب از محرک ها از تشدید علائم جلوگیری کنید. اصولا تلاش برای کنترل این بیماری خسته کننده است و روشهای درمان اغلب آزمون و خطا هستند. معمولاً تغییرات رژیم غذایی و فعالیت با گذشت زمان علائم را بهبود می بخشد.

ممکن است به صبر و حوصله نیاز داشته باشید تا محرک های خود را کشف کنید تا بتوانید اقداماتی را برای اجتناب از آنها انجام دهید. اما پس از چند هفته یا چند ماه، باید متوجه بهبود قابل توجهی در احساس خود شوید. یک متخصص تغذیه می تواند به شما در برنامه ریزی یک رژیم غذایی سالم و در برگیرنده نیازهای شما کمک کند. اگر علائم شما بهبود نیافت، با پزشک خود صحبت کنید. ممکن است به آزمایش‌های بیشتری نیاز داشته باشید تا ببینید آیا یک بیماری زمینه‌ای باعث ایجاد علائم شده است یا خیر.

سوالات متداول

آیا سندروم روده تحریک پذیر خطرناک است؟

این بیماری خطرناک یا تهدید جدی زندگی نیست اما می تواند بسیار آزار دهنده باشد.

آیا آی بی اس درمان قطعی دارد؟

تغییر در رژیم غذایی و سبک زندگی باعث تسکین این بیماری می شود.

 

۳/۵ - (۲ امتیاز)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا