banner
ویکی مگ

سوء هاضمه چیست و چگونه درمان می شود؟

ناراحتی معده معمولاً دلیلی برای نگرانی نیست. سوء هاضمه یک بیماری نسبتاً شایع است اما تداوم آن بر کیفیت زندگی فرد تاثیر می گذارد. با این حال، اغلب اوقات، تغییرات رژیم غذایی و دارو برای درمان سوء هاضمه کافی است. سوء هاضمه به علائم ناراحتی در قسمت فوقانی شکم در حین و بعد از غذا، از جمله درد یا سوزش و احساس پر بودن ناراحت کننده اشاره دارد. این بیماری یک عارضه با دلایل مشخص نیست، اما ممکن است نشانه ای از بیماریهای دستگاه گوارش باشد. در ادامه این مقاله از ویکی درمان با این عارضه، دلایل و علائم آن آشنا خواهیم شد.

سوء هاضمه چیست؟

سوء هاضمه اصولا به عنوان درد یا ناراحتی در قسمت بالای شکم شناخته می شود. علائم معمولاً بلافاصله پس از خوردن یا آشامیدن ظاهر می شوند. این بیماری یک مشکل رایج است که بسیاری از افراد را تحت تاثیر قرار می دهد، اما در بیشتر موارد خفیف است و فقط گاهی اوقات رخ می دهد.

گاهی اوقات سوء هاضمه با سوزش سر دل اشتباه گرفته می شود. سوزش سر دل، یک بیماری جداگانه است که بالای قفسه سینه شما را تحت تاثیر قرار می دهد و در واقع به مجموعه ای از علائم گوارشی، از جمله احساس پری یا ناراحتی در قسمت بالای شکم، سوزش سر دل و حالت تهوع داده می شود. مردم اغلب پس از خوردن وعده های غذایی بزرگ دچار سوء هاضمه می شوند و علائم شایع آن عبارتند از نفخ، ناراحتی، احساس سیری بیش از حد، حالت تهوع و گاز معده.

عوامل ایجاد سوء هاضمه

چه عواملی باعث سوء هاضمه می شوند؟

این بیماری معمولاً ناشی از موارد زیر است:

  • مصرف بیش از حد الکل یا کافئین.
  • خوردن بیش از حد یا خیلی سریع.
  • خوردن غذاهای چرب، تند یا اسیدی.
  • تجربه استرس یا اضطراب.
  • مصرف برخی داروها، از جمله آسپرین، به خصوص اگر با معده خالی مصرف شود.

گاهی اوقات سوء هاضمه به این معنی است که مشکلی در دستگاه گوارش شما وجود دارد. دستگاه گوارش شما حاوی اندام هایی است که به بدن شما کمک می کند تا غذا را تجزیه و مواد مغذی را جذب کند. این عارضه می تواند نشانه ای از موارد زیر باشد:

  • گاستریت
  • بیماری ریفلاکس معده
  • گاستروپارزیس
  • عفونت هلیکوباکتر پیلوری
  • سندرم روده تحریک پذیر
  • بیماری زخم معده
  • سرطان معده

گاهی اوقات سوء هاضمه مزمن به هیچ یک از این علل مرتبط نیست و سوء هاضمه عملکردی نامیده می شود.

علائم سوء هاضمه

علائم سوء هاضمه کدامند؟

این عارضه می تواند باعث موارد زیر شود:

  • درد یا نفخ شکم
  • سوزش سردل
  • حالت تهوع و استفراغ

سایر علائم رایج عبارتند از:

  • به سرعت در طول غذا احساس سیری می کند
  • احساس سوزش در معده یا مری
  • تجربه گاز زیاد یا آروغ زدن

گاهی سوء هاضمه ممکن است با علائم شدیدی همراه باشد مانند:

  • استفراغ خونی
  • کاهش وزن غیر قابل توضیح
  • مدفوع سیاه
  • مشکل در بلع

اگر هر یک از این علائم شدید را تجربه کردید، فوراً به پزشک مراجعه کنید.

نحوه تشخیص سوء هاضمه چگونه است؟

پزشک احتمالا سؤالاتی در مورد سابقه پزشکی و عادات غذایی بیمار از او می پرسد. همچنین ممکن است معاینه فیزیکی انجام دهد. ممکن است برای بررسی وجود هرگونه ناهنجاری در دستگاه گوارش بیمار، عکسبرداری با اشعه ایکس از شکم تجویز شود.

نمونه خون، تنفس و مدفوع نیز ممکن است برای بررسی نوعی باکتری که باعث زخم معده می شود تحت آزمایش قرار گیرند. پزشک همچنین می‌تواند معاینه آندوسکوپی را برای بررسی دستگاه گوارش فوقانی بیمار تجویز کند. در طی آندوسکوپی، یک لوله کوچک با دوربین و ابزار بیوپسی از طریق مری وارد معده بیمار می شود و پوشش دستگاه گوارش را برای بیماری ها بررسی کرده و نمونه های بافتی را جمع آوری می کند.

درمان سوء هاضمه

روش های درمان سوء هاضمه  کدامند؟

سوء هاضمه اغلب خود به خود و با گذشت زمان از بین می رود. به عنوان مثال، اگر بعد از یک وعده غذایی بزرگ دچار این مشکل شوید، پس از هضم این وعده، ناراحتی شکمی شما ممکن است کاهش یابد. با این حال، برخی داروها و تغییرات سبک زندگی می توانند به شما در درمان و پیشگیری از علائم این بیماری کمک کنند.

داروها

پزشک ممکن است داروهایی را برای درمان علائم رایج سوء هاضمه تجویز کند، اما این داروها می توانند عوارض جانبی ایجاد کنند. آنتاگونیست های گیرنده H2 (H2RAs) مانند Pepcid اسید معده را کاهش می دهند. عوارض جانبی این دارو نادر است اما می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • حالت تهوع و استفراغ
  • اسهال
  • راش یا خارش
  • یبوست
  • سردرد
  • خونریزی یا کبودی

مهارکننده های پمپ پروتون (PPIs)، مانند Prilosec، اسید معده را کاهش می دهند اما قوی تر از H2RA هستند. عوارض جانبی عبارتند از:

  • تهوع و استفراغ
  • یبوست یا اسهال
  • سرفه کردن
  • سردرد
  • کمر درد
  • سرگیجه
  • درد شکم

پروکینتیک ها، مانند داروهای تجویزی Reglan و Motilium، عملکرد ماهیچه ای دستگاه گوارش را بهبود می بخشند. با این حال، مصرف این داروها ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند، از جمله:

  • افسردگی و اضطراب
  • حرکات غیر ارادی یا اسپاسم
  • خستگی

درمان خانگی سوء هاضمه

درمانهای خانگی

دارو تنها درمان سوء هاضمه نیست. با درمان های خانگی و تغییر سبک زندگی نیز می توان آن را تسکین داد. به عنوان مثال، استفاده از روش های زیر می تواند مفید باشد:

  • از غذاهایی که باعث سوزش سر دل می شوند اجتناب کنید.
  • آهسته غذا بخورید.
  • قبل از خواب غذا نخورید.
  • اگر سیگار می کشید سعی کنید سیگار را ترک کنید.
  • سعی کنید وزن خود را متعادل نگه دارید.
  • مقدار قهوه و نوشابه مصرفی خود را کاهش دهید.
  • از طریق یوگا یا آرامش درمانی سطح استرس خود را کاهش دهید.
  • برخی داروهای گیاهی مانند آویشن در درمان سوء هاضمه مفیدند. برای اطلاعات بیشتر در این باره درباره‌ی خواص آویشن در درمان بیماری‌‌ ها مطالعه کنید.

آیا می توان از سوء هاضمه جلوگیری کرد؟

شما می توانید خطر سوء هاضمه را با موارد زیر کاهش دهید:

  • اجتناب از مصرف الکل
  • داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل
  • کاهش و مدیریت سطح استرس
  • نخوردن وعده های غذایی قبل از خواب.
  • سیگار نکشیدن
  • جایگزینی آسپرین با استامینوفن

سخن پایانی

سوء هاضمه یک مشکل رایج است. با این حال، اگر مزمن و شدید شد و به داروها پاسخ نداد، نباید آن را نادیده گرفت. در صورت عدم درمان، علائم این بیماری ممکن است کیفیت زندگی شما را مختل کند. اگر نمی توانید سوء هاضمه را در خانه مدیریت کنید، به بهترین دکتر معده یا بهترین جراح اسلیو معده مراجعه کنید تا در درمان و تعیین علت زمینه ای مشکلات گوارشی به شما کمک کنند.

اصولا اصلاح سبک زندگی می تواند بیشترین تاثیر را برای تسکین علائم این عارضه داشته باشد. این تغییرات از خوردن وعده های غذایی کوچکتر و مکرر تا اجتناب از الکل متغیر است. اگر این موارد در درمان و تسکین سوء هاضمه کافی نباشند، داروهای تجویزی ممکن است کمک کننده باشند.

سؤالات متداول

آیا سوء هاضمه در کودکان اتفاق می‌افتد؟

اگر کودک غذایی بخورد که با وی ناسازگار است، تند غذا بخورد یا بیش از اندازه غذا بخورد، سوء هاضمه می‌گیرد. سوء هاضمه در کودکان با سوزش سر دل همراه است.

برای پیشگیری از ابتلای کودکان به سوء هاضمه چه کنیم؟

غذاهایی را که با طبع کودک شما ناسازگار است، بشناسید و آن ها را از لیست غذایی وی حذف کنید. او را به خوردن غذا به مقدار کم و به دفعات زیاد و به آرامی عادت دهید. غذاهای چرب مانند سرخ کردنی به او ندهید.

به این مقاله امتیاز دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.