banner
ویکی مگ

تبخال، شناخت و درمان آن

برای بسیاری از ما پیش می‌آید که ۱ روز مانده به عروسی یا میهمانی از خواب بلند می‌شویم و می‌بینیم که بالای لبمان تبخال زده‌است. در چنین وضعیتی سریع این جمله به ذهنمان می‌آید: «آخه، الان وقت این بود؟» اگر نخواهیم بگوییم که هیچ‌چیز بدتر از این نیست، اما چنین شرایطی دست‌کم بسیار سخت و آزاردهنده‌ است. بااین‌که این عارضه را اکثراً با تبخال لب می‌شناسیم، اما انواع دیگری از آن هم وجوددارد. در ادامه مطلب از ویکی درمان، بیشتر با این بیماری و انواع آن آشنا می‌شویم.

تبخال و انواع آن

تبخال‌ها (Herpes) دراثر عفونت با ویروس هِرپِس سیمپلکس(Herpes Simplex Virus) به‌وجود می‌آیند. این ویروس زخم‌ها و تاول‌هایی اطراف دهان و اندام تناسلی ایجاد می‌کند. ویروس هرپس سیمپلکس که با مخفف HSV شناخته می‌شود، شامل دو نوع است:

هرپس نوع ۱: تبخال دهان ایجاد می‌کند که معمولاً دهان و پوست اطراف آن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد.

هرپس نوع ۲: تبخال تناسلی ایجاد می‌کند که در اندام تناسلی ایجاد می‌شود .

تبخال لب و دهان

تبخال لب و دهان

این عارضه به‌صورت تاول‌های دردناکی در نواحی لب و دهان بروز می‌کند. حتی ممکن است، درون گلو نیز تاول بزند و منجر به احساس گلودرد شود. این نوع خاص عموماً ۱۰ تا ۱۴ روز طول می‌کشد.

به‌یاد داشته باشید که تبخال دهان با آفت دهان متفاوت است. در آفت، زخم‌های کوچک و دردناکی در داخل دهان، گونه و روی زبان ایجاد می‌شود. علت به‌وجود آمدن آفت دهان ناشناخته است.

به‌طور دقیق‌تر، تبخال‌ها معمولاً در بافت کراتینیزه (قسمت‌هایی از بدن که روی سطح خود دارای سلول زنده نیستند و با پروتئینی به نام کراتین پرشده‌اند، همچون: پوست) به‌وجود می‌آیند؛ همچون قسمت بیرونی لب‌ها، سقف دهان(کام سخت) و لثه.

آفت بر روی بافت‌های غیرکراتینیزه ایجاد می‌شود؛ همچون: مخاط دهان، کام نرم، کف دهان، زیر و کناره‌های زبان.

تبخال تناسلی

تبخال تناسلی

این عارضه ممکن است روی آلت تناسلی، اطراف یا داخل واژن، روی باسن یا مقعد به‌وجود بیاید. درنتیجه اگر به آن مبتلا شوید، ممکن است، هنگام ادرار یا تخلیه‌ی ترشحات واژن احساس درد داشته باشید. ایننوع خاص ۲ تا ۶ هفته طول می‌کشد.

شاید این سؤال برای شما پیش‌آید که چه‌فرقی میان تبخال تناسلی و زگیل تناسلی است. به‌طورمختصر، می‌توان گفت که ویروس‌هایی که منشأ این دو عارضه هستند، متفاوت اند.

  • منشأ زگیل تناسلی ویروس پاپیلومای انسانی است. این ویروس سبب بروز زایده‌های برجسته یا همان زگیل روی اندام تناسلی می‌شود.
  • تبخال تناسلی معمولاً علائم خفیفی دارد و شدت و خطر آن به‌اندازه‌ی زگیل تناسلی نیست. در بدترین حالت، تبخال تناسلی به‌صورت زخم‌هایی دردناک بروز می‌کند. درحالی‌که زگیل تناسلی ممکن است که منجر به سرطان شود.

دو نوع فوق، رایج‌ترین موارد این بیماری هستند. اما ممکن است نواحی دیگری از صورت هم درگیرشود و انواع متفاوتی از آن را ایجاد کند؛ همانند:

تبخال چشمی: این گونه به‌صورت زخم روی پلک یا سطح چشم ظاهر می‌شود و تورم و التهاب قرنیه را به‌دنبال دارد.

تبخال بینی: در این مورد، روی یا اطراف بینی تاول می‌زند.

در موارد فوق نیز همچون تبخال لب، هرپس نوع ۱ عامل ایجاد این بیماری است.

هرپس ویروس رایجی است. مطابق آمار سازمان بهداشت جهانی، حدود ۹۷% مردم جهان عفونت نوع ۱ و ۱۱% عفونت نوع ۲ دارند. اگر کسی به عفونت هرپس مبتلا شود، این ویروس تا پایان زندگی با وی خواهد ماند. هرچند که ممکن است نشانه‌های آن هرگز بروز نکنند یا با فاصه‌های زمانی بروزکنند. محرک‌هایی هستند که باعث فعال شدن این ویروس می‌شوند، این محرک‌ها از این قبیل اند:

  • استرس
  • قاعدگی
  • تب یا ابتلا به بیماری
  • قرار گرفتن درمعرض نور خورشید و آفتاب‌سوختگی

نشانه‌های تبخال چیست؟

هنگام ابتلا به این عارضه، ابتدا احساس مورمورشدن، خارش و سوزش می‌کنید، سپس زخم‌ها و تاول‌هایی اطراف لب یا اندام تناسلی به‌وجود می‌آید. نشانه‌های دیگری نیز برای آن برشمرده‌اند؛ همچون:

  • درد در ناحیه‌ی آسیب‌دیده
  • تورم غدد لنفاوی
  • تب
  • خستگی و احساس ناخوشی

درصورتی‌که به تبخال چشمی مبتلا شده باشید، نشانه‌های زیر را خواهید داشت:

  • التهاب چشم
  • تاری‌دید
  • اشک‌ریزی
  • ترشحات مخاط چشم
  • ابتلا به عفونت‌ها چشمی به‌طور مداوم
  • سوزش چشم
  • احساس وجود جسم خارجی در چشم
  • قرمزی چشم
  • زخم و جراحت چشم
  • حساسیت به‌ نور

پیشگیری بهتر از درمان

روش های درمان تبخال

به منظور پیشگیری از ابتلا به این عارضه رعایت بهداشت فردی بسیار حائز اهمیت است. بنابراین:

  • از لوازم آرایش مشترک استفاده نکنید.
  • وسایل شخصی خود را چون حوله، لیوان، مسواک و همشابه آن را با دیگران به اشتراک نگذارید.
  • به‌هنگام تشدید نشانه‌های این بیماری از رابطه‌ی جنسی و بوسیدن خودداری کنید.

اگر با رعایت این نکات باز هم به این عارضه مبتلا شدید، می‌توانید از راه‌کارهایی که در بخش بعد آمده‌است، بهره‌مند شوید.

تبخال و درمان آن

هیچ درمان قطعی برای این عارضه وجود ندارد، اما مراقبت‌هایی وجود دارد که با کمک آن‌ها می‌توانیم نشانه‌ها و احتمال ابتلای دوباره را کاهش دهیم. شامل:

تجویز دارو

اگر برای درمان به پزشک مراجعه کنید، احتمالاً داروهای زیر را برای شما تجویز خواهدکرد:

  • آسیکوویر
  • والاسیکلوویر
  • فامسیکلوویر

این داروها خطر انتقال ویروس، شدت بیماری و دفعات ابتلا به آن را کاهش می‌دهد و ممکن است به‌صورت قرص، پماد یا آمپول (درصورتی که شدت آن زیاد باشد) تجویز شود.

درمان‌ خانگی: بایدها و نبایدها

برای درمان خانگی این بیماری روش‌های زیر توصیه شده است:

  • برای بهبود زخم‌ها می‌توانید روی آن‌ها ژل آلوئه‌ورا، عسل، وازلین، نشاسته‌ی ذرت یا خمیر دندان بمالید.
  • از پمادی که حاوی لیدوکائین باشد، استفاده کنید.
  • یک حبه سیر را له کنید، پنبه‌ای را به آب آن آغشته کنید و روی محل آسیب‌دیده بمالید.
  • از کمپرس یخ استفاده کنید، اما هرگز یخ را به‌طور مستقیم روی محل آسیب‌دیده نگذارید.
  • با آب‌نمک حمام کنید.
  • برای کاهش درد هنگام ادرار، روی تاول‌ها آب بریزید.
  • از داروهای مسکن استفاده کنید.

در آخر، به‌یاد داشته باشید که ویروس‌ هرپس برای رشد به قند نیاز دارند و قند التهاب زخم را افزایش می‌دهد. پس هنگامی‌که تبخال زدید از مصرف خوراکی‌های قندی چون: خرما، کیک، شیرینی یا نوشابه پرهیزکنید.

درمان تبخال چشم

این نوع خاص طبیعتاً نگران‌کننده‌تر از انواع دیگر آن بوده و درمانش نیز متفاوت است. برای تبخال چشمی درمان خانگی و سنتی وجود ندارد و لازم است به پزشک متخصص مراجعه شود. پزشکان برای درمان این عارضه معمولاً قطره‌ی تری فلئورودین تجویز می‌کنند که ویروسید نیز نامیده می‌شود. به‌طور دقیق‌تر، باید گفت که درمان این نوع خاص بسته به آن‌که کدام ناحیه از چشم با ویروس درگیر شده، متفاوت خواهد بود.

  • اگر لایه‌های عمقی چشم درگیر شود، ممکن است پزشک قطره‌های کورتیکواستروئیدی یا قرص آسیکلوویر تجویزکند.
  • اگر لایه‌های سطحی چشم درگیر شود، معمولاً پزشکان پماد آسیکلوویر تجویزمی‌کنند.

سخن آخر

در پایان باید گفت، برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری رعایت بهداشت شخصی اهمیت زیادی دارد. بااین‌حال درصورتی‌که به آن مبتلا شدید، می‌توانید از روش‌هایی که اشاره شد، بهره‌مند شوید.

سؤالات متداول

آیا تبخال واگیردار است؟

تبخال ویروسی واگیردار است و بهتر است از تماس با فرد مبتلا به آن پرهیزکنیم.

مهمترین علت ایجاد تبخال چیست؟

تماس با فرد مبتلا به ویروس هِرپِس مهمترین علت ابتلا به تبخال است.

به این مقاله امتیاز دهید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا